Hooggevoeligheid of hoogsensitiviteit: is er een verschil?

Heb je last van hooggevoeligheid of ben je een HSP?

De termen HSP en hooggevoeligheid worden nogal eens door elkaar gebruikt, maar er is een subtiel verschil. Hieronder leg ik dat uit.

De term HSP oftewel hoogsensitief persoon is afkomstig van de Amerikaanse psycholoog Elaine Aron. Hier, op haar website, lees je meer over haar onderzoek en kun je een zelftest doen. In 1997 verscheen haar boek The Highly Sensitive Person. How to Thrive When the World Overwhelms You.

Aron, en velen na haar concludeerden dat 15 tot 20% van de mensen (zowel mannen als vrouwen) hoogsensitief geboren is. Dit percentage ligt mogelijk nog hoger, zoals je kunt horen in dit interview van Psychologie Magazine over de 5 grootste misverstanden over hoogsensitiviteit:

In wetenschappelijk onderzoekstijdschrift Nature werd onlangs zelfs gesproken van 31% van de mensen die geboren zijn met een hoogsensitief systeem (zie o.a. ook hier). Hoe dan ook, hoogsensitief zijn betekent dat je zenuwstelsel extra gevoelig is voor prikkels uit de omgeving. Denk aan licht, geur en smaak maar evengoed emotionele en sociale prikkels. Je ervaart daardoor intenser en je ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt meer dan gemiddeld.

Informatie komt dieper binnen, je hebt geen ‘filter’ en het kost daarom ook meer tijd om al die indrukken te verwerken. Je kunt daardoor flink overweldigd worden, je zenuwstelsel kan gemakkelijk overprikkeld raken, vastlopen en zelfs crashen, zeker in de prikkelrijke wereld waarin we leven.

Hooggevoelig worden door overprikkeling: het verschil tussen HSP en hooggevoeligheid

Hoogsensitiviteit is dus aangeboren en maakt je extra gevoelig voor overprikkeling. Je kunt echter ook als niet-HSP in periodes van je leven langdurig overprikkeld raken en daardoor hooggevoelig, overgevoelig worden voor prikkels. Door sommige psychologen wordt er daarom een onderscheid gemaakt tussen hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid, om aan te geven dat het eerste aangeboren is en het tweede iedereen kan overkomen.

Stress, overspannenheid, burnout en depressie

Op de korte termijn kan deze overprikkeling tot overspannenheid, op de lange termijn tot burnout en depressie leiden. Hooggevoeligheid wordt veroorzaakt door langdurige stress, bijvoorbeeld door een stressvolle situatie thuis of op het werk, en/of door trauma. Je bent daardoor overmatig waakzaam, overprikkeld en kunt geen rust vinden. Je voelt je uitgeput, emotioneel, uit balans, somber, onveilig zelfs. Alles is je te veel, je ervaart continu stress en kunt ook last van angsten krijgen. Je systeem kan de overbelasting niet meer aan.

Hoe dan ook, of je nu hoogsensitief of hooggevoelig bent: je bent extra kwetsbaar. Als je zenuwstelsel snel overvoerd raakt, als je langdurig onder hoogspanning staat of hyperalert bent, is het zaak dat je jezelf voldoende rust, ruimte en tijd geeft om alle informatie te verwerken en je zenuwstelsel te kalmeren. En de tools vindt om jezelf beter te beschermen, in de toekomst op tijd in te kunnen grijpen en de spanning beter af te kunnen voeren.

In die zin is er dus weinig verschil tussen hooggevoeligheid en HSP. Het is de uitdaging je gevoeligheid en kwetsbaarheid serieus te leren nemen, zodat je gevoeligheid je grote kracht en talent kan zijn. Ik help je daar graag bij.

Mail me voor meer info of een eerste wandelafspraak: info@loopgenoot.nl